30 NĂM - BẤY NGHĨA TÌNH MÊNH MÔNG

🎯 1. Ấn tượng đầu tiên: Nhiệm vụ mênh mông.

Nhưng được các Anh Chị lớn tuổi chỉ bảo, tôi nhanh chóng bắt tay vào công việc, tìm hiểu những kĩ thuật mới đang có trên chiến trường Việt Nam. Lúc này, một phương tiện chiến tranh mới nhất đang được thử nghiệm - đó là Bom điều khiển tự dẫn bằng tia laser. Tài liệu rất ít, các tài liệu tham khảo bằng tiếng nước ngoài gần như không có, chỉ có vài trang ngắn gọn (do cơ quan tình báo cung cấp). Lãnh đạo Viện chỉ đạo, để hạn chế ảnh hưởng phá hoại của Bom Laser, dựa vào nguyên lí hoạt động của Bom, có thể dùng các biện pháp làm suy giảm tia dẫn đường hoặc dùng tia dẫn đường khác “kéo” Bom ra khỏi mục tiêu.

Cả Tổ Vật liệu “loay hoay” tìm cách giải quyết, cuối cùng đề xuất phương án, được Lãnh đạo Phòng và Lãnh đạo Viện phê duyệt. Đúng 1 năm sau ngày về Viện, 08-12-1971, Tổ Laser gồm 3 người (Anh [Lê Đỗ Thái] là tổ trưởng, Anh Nguyễn Văn Thơi và tôi) lên đường vào 559, thử nghiệm giải pháp kĩ - chiến thuật hạn chế ảnh hưởng phá hoại của Bom Laser, tại Binh trạm 32 (Xê Băng Hiêng).

Khu vực Binh trạm 14 (Ta Lê) gặp nhiều khó khăn vì Bom Từ trường và có thể Bom Laser, chúng tôi được tăng cường đến đó. Anh [Tuyên] thuộc Tổ Từ trường (vào 559 trước tôi) gặp nhau tay bắt mặt mừng, cùng nhau “dạo” dọc sông Ta Lê tìm đầu điều khiển Bom Từ trường. Khi đỉnh Cao Sơn phát hiện có Bom Từ trường, Anh [Tuyên] lên đó xử lí.

🕯️ 2. Mất mát đầu tiên: Thương tiếc mênh mông.

Ngày 23-3-1971, khi đang theo dõi máy bay địch đánh phá khu vực ngầm Ta Lê, chúng tôi bị Bom phát quang nổ ngay cửa hang, mấy Anh Em hi sinh ngay, 1 anh cán bộ công binh bị thương nặng gãy đùi, tôi bị sức ép. Ngày 26-3-1971, Anh [Tuyên] hi sinh anh dũng cùng Anh [Nhiên] (cán bộ công binh của 559) khi đang làm nhiệm vụ.

🔬 3. Kỉ niệm khó quên: Kết quả mênh mông.

Kết thúc tốt đẹp đợt công tác 6 tháng, chúng tôi về Hà Nội, tổng kết, viết tài liệu đi huấn luyện... Đầu hè năm 1972, một đêm, Đoàn do Phó Viện trưởng [Nguyễn Đình Năm] dẫn đầu có lệnh đột xuất đi Hữu Lũng, Lạng Sơn. Đến nơi, được tiếp nhận một “sản phẩm đặc biệt” từ trên trời rơi xuống, đó là Đầu điều khiển Bom Laser còn nguyên vẹn (bị ngứt ra khỏi thân bom khi đang rơi).

Tôi được tham gia Tổ nghiên cứu do Anh [Ngô Đình Liêu] chỉ đạo, đóng trụ sở trong Thành (gần cơ quan Bộ Tổng Tham mưu). Mổ xẻ, suy nghĩ, trao đổi, tổng kết, viết tài liệu... thì có lệnh, chuẩn bị chuyển giao “sản phẩm đặc biệt” để Lãnh đạo cấp cao tặng Đoàn đại biểu cấp cao Liên Xô. 

Sau này, được biết, các kết quả nghiên cứu của ta trùng với các kết quả nghiên cứu của Liên Xô (chuyển cho ta).

🚩 4. Cảm xúc khó quên: Tổ quốc mênh mông.

Theo hướng dẫn của Anh Trần Văn Châu, tôi được phân công viết bài báo đầu tiên của mình “Đầu nhạy cảm trong kĩ thuật quân sự” trong Tập san Kĩ thuật Quân sự.

Năm 1973, ngày 15-6, tuyên thệ trước cờ và ảnh Lãnh tụ, tôi được đứng trong hàng ngũ của Đảng quang vinh. 

Những năm tiếp theo, được giao nhiệm vụ nghiên cứu quang dẫn, làm quang trở, ẩm trở... 

Tôi vẫn nhớ Anh [Cao Lan], các Anh các Chị Tổ Quang dẫn những ngày gắn bó: Võ Hoà Bình, [Nguyễn Thị Dung], Lê Đình Đạo, Phạm Văn Hoài, Lê Thái Lai, Phan Thu Lương, Dương Thanh Mai, Nguyễn Thị Ngữ, Đỗ Thế Nhuận...

Lần đầu tiên được vào Lăng Bác, tham quan hầm kĩ thuật của Lăng.

🏭 5. Đơn vị khó quên: Nghĩa tình mênh mông.

Năm 1979, thành lập Nhà máy Z181, tôi được giao nhiều nhiệm vụ tại Phân xưởng Điốt A7, Đoàn thực tập nghiên cứu - sản xuất Bán dẫn - Vi điện tử tại Tiệp Khắc, Phân xưởng Tranzito A5, Phòng Kinh tế, Kế hoạch, Điều độ B4... 

Tôi vô cùng biết ơn tập thể Anh Chị Em cán bộ, công nhân tập trung suy nghĩ, kịp thời đề xuất và tích cực thực hiện các giải pháp kĩ thuật, kinh tế và quản lí hành chính để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đó là các Anh, các Chị:

• Trần Hồng Hoa, [Phạm Hạnh Lợi], Trần Viết... (Phân xưởng Điốt A7);
• Nguyễn Huy Bình, Phạm Tuấn Hà, Đinh Trọng Hoàn, Nguyễn Quang Huân, Phạm Giang Linh, Nguyễn Đức Long, [Nguyễn Tuyết Mai], Trần Mạnh Phúc, Nguyễn Minh Quân... (Đoàn thực tập Piešťany — Tiệp Khắc);
• Trịnh Văn Bột, Trần Đình Lí, Nguyễn Hồng Toàn, [Đỗ Quang Xuyền]... (Phân xưởng Tranzito A5);
• Trần Hữu Bình, [Võ Quốc Công], Trịnh Đức Cường, Hoàng Văn Điền, Phạm Văn Hải, Phan Văn Hùng, Ngô Thị Tân, Nguyễn Hồng Xuân... (Phòng B4)...

Phân xưởng A7 chủ động đề xuất phương án cải tạo mặt bằng để hợp lí hoá dây chuyền sản xuất. Đoàn thực tập Tiệp Khắc luôn duy trì họp Đoàn vào tối Chủ nhật hàng tuần (để trao đổi kinh nghiệm và quản lí quân số), hàng tháng báo cáo kịp thời với Nhà máy thông qua Thương vụ tại Praha. 

Phân xưởng A5 chủ động đề xuất phương án tính Lương sản phẩm trong dây chuyền sản xuất Tranzito xuất khẩu. 

Phòng tham mưu B4 bám sát kế hoạch, điều chỉnh tiến độ nghiên cứu và sản xuất, đề xuất phương án kinh tế...

Tôi vô cùng biết ơn Đảng uỷ và Lãnh đạo Nhà máy luôn giáo dục, giúp đỡ, động viên tôi lúc khó khăn. Đó là các Bác: Trịnh Đông A, [Nguyễn Đình Dung], Vũ Đình Khôi, [Đào Ngọc Liễn], [Đặng Minh Ngạc], [Thái Quang Sa], [Nguyễn Quang Thuyến]...

Trong khoảng thời gian này, tôi gặp được một nửa yêu thương, vợ tôi, người phụ nữ tuyệt vời - chúng tôi sống với nhau đã gần 30 năm mà vẫn như thuở ban đầu. 

Con trai tôi mới vào đội quân Z181, chuẩn bị được trở thành đảng viên...

Năm 1985, tôi được chuyển ra Văn phòng Tổng cục Điện tử và Kĩ thuật Tin học...

Năm 1989, tôi được chuyển sang Viện Công nghệ Vi điện tử, Viện Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia...

40 năm ra trường, với Viện Kĩ thuật Quân sự,

30 năm với Z181... 

Bấy nhiêu Nghĩa Tình Mênh Mông trong Gia đình tôi.

Nhân kỉ niệm 30 năm thành lập Nhà máy, xin được bày tỏ lòng biết ơn nghìn người của Z đã dành cho Gia đình tôi Nghĩa Tình mênh mông, bằng mấy vần thơ hò hẹn sau đây:

HẸN GẶP LẠI